مطالب حقوقی

یکی از جرایمی که شخص با داشتن انگیزه مالی، جان و مال و آبروی افراد دیگر را مورد هدف قرار می دهد، زورگیری یا اخاذی است. قانون گذار برای زورگیری مجازات سنگینی در نظر گرفته است.
شرایط تحقق مجازات اخاذی و زورگیری
زورگیری، باج خواری و خفت گیری، همگی جرم اخاذی تلقی می گردند. متاسفانه وقوع جرم اخاذی با توجه به وضعیت اقتصادی جامعه نسبت به گذشته افزایش چشمگیری داشته است. به گونه ای که بسیاری از پرونده های دادگاه مربوط به این جرم است. اخاذی یعنی زورگیری، باج خواهی و گرفتن مال از فردی دیگر با استفاده از زور و تهدید.
قانون گذار، گرفتن هر مالی با قهر و غلبه از فرد دیگر را جرم اخاذی دانسته است. از این رو که هیچ شخصی اجازه ندارد، دیگران را مجبور به دادن مالی کند که متعلق به آنهاست. در جرم اخاذی، اشخاص بدون رضایت و فقط به سبب تهدید یک فرد مجبور به دادن مال خود می گردند.
عناصر جرم اخاذی
عنصر روانی اخاذی: عنصر روانی یعنی قصد و نیت انجام دادن جرم اخاذی به گونه ای که فردی که اخاذی می کند، بایستی قصد انجام دادن اخاذی را داشته باشد. چنانچه شخص قصد و نیت اخاذی کردن را نداشته باشد، جرم اخاذی رخ نمی دهد.
عنصر مادی اخاذی: عنصر مادی به اقدامی می گویند که شخص برای جرم اخاذی می کند. در این جرم انجام کارهایی نظیر تهدید به قتل یا ضررهای نفسی و. عنصر مادی این جرم محسوب می شوند.
عنصر قانونی اخاذی: عنصر قانونی جرم انگاری اخاذی در قانون مجازات اسلامی است. بر طبق ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی: «هر گاه کسی دیگری را به هر نحو تهدید به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی و یا به افشاء سری نسبت به خود یا بستگان او نماید،‌اعم از اینکه به این واسطه تقاضای وجه یا مال یا تقاضای انجام امر یا ترک فعلی را نموده یا ننموده باشد به مجازات شلاق تا (۷۴) ضربه یا زندان از دو‌ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.»
تهدید می تواند به شکل تهدید به قتل، تهدید نفسی و شرفی و یا تهدید در مورد اموال و دارایی یک فرد انجام گیرد. برای وقوع جرم اخاذی بایستی هر سه عنصر تشکیل دهنده جرم اخاذی در کنار یکدیگر وجود داشته باشند. به گونه ای که اگر یکی از عناصر وجود نداشته باشد، جرم اخاذی صورن نمی گیرد.
مجازات اخاذی
جرم اخاذی از جرایم تعزیری به شمار می رود. مجازات آن تا هفتاد و چهار ضربه شلاق و یا حبس از دو ماه تا دو سال است. این مجازات با نظر قاضی پرونده می تواند زندان یا شلاق باشد.
شیوه شکایت از جرم اخاذی
برای شکایت از اشخاص زورگیر و اخاذ، بایستی شکواییه مطرح کرد و از آنان شکایت کرد.
شکایت از جرم اخاذی جنبه خصوصی دارد. شخص شاکی، بایستی شکایت خود را در دادسرای محل وقوع جرم مطرح کند و دلیل شکایت را به صورت کامل بیان کند و در زمان مطرح کردن شکایت باید زمان و محل وقوع جرم، مشخصات، آدرس و … به درستی در شکوائیه ذکر شود.
چنانچه دلایل مطرح شده از سوی شاکی کافی باشند، دادسرا اقدام به تحقیقات در مورد جرم اخاذی و تعقیب متهم می نماید. بعد از دستگیری متهم و یا اگر متهم با احضاریه به دادگاه مراجعه کرد، اتهامات وارده برای او توضیح داده شده و پرونده برای رسیدگی به دادسرا ارجاع داده می شود. در صورت اثبات جرم اخاذی، فرد متهم مجازات خواهد گردید.
دادگاه صالح رسیدگی به جرم اخاذی
دادگاه عمومی صلاحیت رسیدگی به جرم اخاذی را دارد. ولی برخی اوقات مثل تعیین مجازات تهدید به انتشار عکس و فیلم خصوصی در تعیین صلاحیت دادگاه تاثیر گذار است و مرجع صالح برای رسیدگی این جرم، دادگاه انقلاب است.
اخاذی اینترنتی
اخاذی اینترنتی از رایج ترین انواع اخاذی بوده که افراد زیادی را درگیر خود می کند. اخاذی اینترنتی به طرق زیر صورت می گیرد:
• اخاذی از وب سایت هایی که در زمینه کسب و کار فعالیت دارند: زورگیران با ایجاد ترافیک های بیشتر از ظرفیت سایت مورد نظر موجب از کار افتادن سایت می شوند؛
• هک کردن اکانت اشخاص: در این روش داده های اشخاص قفل شده و سیستم از شخص درخواست رمز می کند و اخاذان برای رمزنگاری از او درخواست بیت کوین یا پول اینترنتی می کنند؛
• سرقت اطلاعات شخصی افراد و تهدید آن ها به انتشار این اطلاعات در فضای مجازی.
ادله اثبات اخاذی
اخاذی نیز مثل بسیاری از جرایم دیگر با وجود ادله و مدارک اثبات می شود. ادله اثبات جرم اخاذی عبارتند از:
• اقرار مجرم
• شهادت دو مرد عادل
• اسناد و مدارک
• علم قاضی

یکی از جرایمی که شخص با داشتن انگیزه مالی، جان و مال و آبروی افراد دیگر را مورد هدف قرار می دهد، زورگیری یا اخاذی است. قانون گذار برای زورگیری مجازات سنگینی در نظر گرفته است.
شرایط تحقق مجازات اخاذی و زورگیری
زورگیری، باج خواری و خفت گیری، همگی جرم اخاذی تلقی می گردند. متاسفانه وقوع جرم اخاذی با توجه به وضعیت اقتصادی جامعه نسبت به گذشته افزایش چشمگیری داشته است. به گونه ای که بسیاری از پرونده های دادگاه مربوط به این جرم است. اخاذی یعنی زورگیری، باج خواهی و گرفتن مال از فردی دیگر با استفاده از زور و تهدید.
قانون گذار، گرفتن هر مالی با قهر و غلبه از فرد دیگر را جرم اخاذی دانسته است. از این رو که هیچ شخصی اجازه ندارد، دیگران را مجبور به دادن مالی کند که متعلق به آنهاست. در جرم اخاذی، اشخاص بدون رضایت و فقط به سبب تهدید یک فرد مجبور به دادن مال خود می گردند.
عناصر جرم اخاذی
عنصر روانی اخاذی: عنصر روانی یعنی قصد و نیت انجام دادن جرم اخاذی به گونه ای که فردی که اخاذی می کند، بایستی قصد انجام دادن اخاذی را داشته باشد. چنانچه شخص قصد و نیت اخاذی کردن را نداشته باشد، جرم اخاذی رخ نمی دهد.
عنصر مادی اخاذی: عنصر مادی به اقدامی می گویند که شخص برای جرم اخاذی می کند. در این جرم انجام کارهایی نظیر تهدید به قتل یا ضررهای نفسی و. عنصر مادی این جرم محسوب می شوند.
عنصر قانونی اخاذی: عنصر قانونی جرم انگاری اخاذی در قانون مجازات اسلامی است. بر طبق ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی: «هر گاه کسی دیگری را به هر نحو تهدید به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی و یا به افشاء سری نسبت به خود یا بستگان او نماید،‌اعم از اینکه به این واسطه تقاضای وجه یا مال یا تقاضای انجام امر یا ترک فعلی را نموده یا ننموده باشد به مجازات شلاق تا (۷۴) ضربه یا زندان از دو‌ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.»
تهدید می تواند به شکل تهدید به قتل، تهدید نفسی و شرفی و یا تهدید در مورد اموال و دارایی یک فرد انجام گیرد. برای وقوع جرم اخاذی بایستی هر سه عنصر تشکیل دهنده جرم اخاذی در کنار یکدیگر وجود داشته باشند. به گونه ای که اگر یکی از عناصر وجود نداشته باشد، جرم اخاذی صورن نمی گیرد.
مجازات اخاذی
جرم اخاذی از جرایم تعزیری به شمار می رود. مجازات آن تا هفتاد و چهار ضربه شلاق و یا حبس از دو ماه تا دو سال است. این مجازات با نظر قاضی پرونده می تواند زندان یا شلاق باشد.
شیوه شکایت از جرم اخاذی
برای شکایت از اشخاص زورگیر و اخاذ، بایستی شکواییه مطرح کرد و از آنان شکایت کرد.
شکایت از جرم اخاذی جنبه خصوصی دارد. شخص شاکی، بایستی شکایت خود را در دادسرای محل وقوع جرم مطرح کند و دلیل شکایت را به صورت کامل بیان کند و در زمان مطرح کردن شکایت باید زمان و محل وقوع جرم، مشخصات، آدرس و … به درستی در شکوائیه ذکر شود.
چنانچه دلایل مطرح شده از سوی شاکی کافی باشند، دادسرا اقدام به تحقیقات در مورد جرم اخاذی و تعقیب متهم می نماید. بعد از دستگیری متهم و یا اگر متهم با احضاریه به دادگاه مراجعه کرد، اتهامات وارده برای او توضیح داده شده و پرونده برای رسیدگی به دادسرا ارجاع داده می شود. در صورت اثبات جرم اخاذی، فرد متهم مجازات خواهد گردید.
دادگاه صالح رسیدگی به جرم اخاذی
دادگاه عمومی صلاحیت رسیدگی به جرم اخاذی را دارد. ولی برخی اوقات مثل تعیین مجازات تهدید به انتشار عکس و فیلم خصوصی در تعیین صلاحیت دادگاه تاثیر گذار است و مرجع صالح برای رسیدگی این جرم، دادگاه انقلاب است.
اخاذی اینترنتی
اخاذی اینترنتی از رایج ترین انواع اخاذی بوده که افراد زیادی را درگیر خود می کند. اخاذی اینترنتی به طرق زیر صورت می گیرد:
• اخاذی از وب سایت هایی که در زمینه کسب و کار فعالیت دارند: زورگیران با ایجاد ترافیک های بیشتر از ظرفیت سایت مورد نظر موجب از کار افتادن سایت می شوند؛
• هک کردن اکانت اشخاص: در این روش داده های اشخاص قفل شده و سیستم از شخص درخواست رمز می کند و اخاذان برای رمزنگاری از او درخواست بیت کوین یا پول اینترنتی می کنند؛
• سرقت اطلاعات شخصی افراد و تهدید آن ها به انتشار این اطلاعات در فضای مجازی.
ادله اثبات اخاذی
اخاذی نیز مثل بسیاری از جرایم دیگر با وجود ادله و مدارک اثبات می شود. ادله اثبات جرم اخاذی عبارتند از:
• اقرار مجرم
• شهادت دو مرد عادل
• اسناد و مدارک
• علم قاضی